Oświadczenie sprawcy kolizji – co musi zawierać

Oświadczenie sprawcy kolizji to pisemny dokument, w którym kierowca przyznaje się do spowodowania zdarzenia. Na jego podstawie poszkodowany zgłasza szkodę z OC sprawcy bez wzywania policji. Nie ma urzędowego wzoru, więc oświadczenie może mieć dowolną formę, ale musi zawierać: datę, godzinę i miejsce zdarzenia, dane obu kierowców i pojazdów, dane polisy OC sprawcy, opis przebiegu zdarzenia i uszkodzeń, wyraźne przyznanie się do winy oraz podpisy obu stron. Każdy uczestnik powinien zachować swój egzemplarz lub zdjęcie dokumentu.

W skrócie

Oświadczenie zastępuje wezwanie policji, gdy nie ma sporu o winę i nikt nie jest ranny.
Może być spisane odręcznie na kartce, na druku ubezpieczyciela lub w aplikacji mObywatel.
Najważniejsze są dane sprawcy, numer polisy OC i jednoznaczne przyznanie się do winy.
Podpisują je obaj kierowcy, a każdy zachowuje egzemplarz lub zdjęcie.
Fałszywe oświadczenie to próba wyłudzenia odszkodowania.

Co musi zawierać oświadczenie sprawcy kolizji

Przepisy nie narzucają układu oświadczenia, ale ubezpieczyciel potrzebuje konkretnych danych, żeby przyjąć szkodę bez dopytywania. Pozycje poniżej to bezpieczne minimum.

Element	Co wpisać	Dlaczego jest ważne
Data, godzina, miejsce	Dokładny adres lub kilometr drogi	Ubezpieczyciel weryfikuje okoliczności
Dane sprawcy	Imię, nazwisko, adres, numer prawa jazdy	Identyfikacja osoby odpowiedzialnej
Dane pojazdu sprawcy	Marka, model, numer rejestracyjny	Ustalenie polisy OC
Dane właściciela pojazdu	Jeśli nie jest nim kierowca	Polisa jest przypisana do pojazdu i właściciela
Polisa OC sprawcy	Nazwa ubezpieczyciela, numer polisy, okres ważności	Podstawa zgłoszenia szkody
Dane poszkodowanego i pojazdu	Imię, nazwisko, adres, marka, model, rejestracja	Identyfikacja uprawnionego do odszkodowania
Opis zdarzenia	Krótki, rzeczowy przebieg kolizji	Ocena odpowiedzialności
Szkic sytuacyjny	Ustawienie aut, kierunki jazdy	Ułatwia zrozumienie przebiegu
Opis uszkodzeń	Uszkodzone elementy obu aut	Zakres szkody
Świadkowie	Dane i telefony, jeśli są	Dodatkowy dowód
Przyznanie się do winy	Jednoznaczne zdanie	Najważniejszy element dokumentu
Podpisy	Obu kierowców	Potwierdzenie treści

Dodatkowo warto wpisać, że obaj kierowcy byli trzeźwi, a sprawca miał ważne prawo jazdy właściwej kategorii. Jeśli kierowca nie jest właścicielem auta, dopisz, kto nim jest, bo ubezpieczyciel szuka polisy po pojeździe.

Wzór treści oświadczenia

Jeśli nie masz pod ręką druku, oświadczenie możesz spisać na zwykłej kartce. Przykładowa treść:

> Oświadczenie sprawcy kolizji drogowej. Ja, [imię i nazwisko], zamieszkały w [adres], legitymujący się prawem jazdy nr [numer] kat. [kategoria], wydanym przez [organ], oświadczam, że w dniu [data] o godzinie [godzina] w [miejscowość, ulica, skrzyżowanie] kierując pojazdem [marka, model] o numerze rejestracyjnym [numer], którego właścicielem jest [imię, nazwisko lub firma], ubezpieczonym w zakresie OC w [nazwa ubezpieczyciela], polisa nr [numer], ważna do [data], spowodowałem kolizję z pojazdem [marka, model] o numerze rejestracyjnym [numer], kierowanym przez [imię i nazwisko, adres]. Przebieg zdarzenia: [opis]. W wyniku kolizji uszkodzeniu uległy: [opis uszkodzeń]. Przyznaję się do winy. W chwili zdarzenia byłem trzeźwy. [Data, czytelne podpisy sprawcy i poszkodowanego].

Opis przebiegu powinien być krótki i rzeczowy, np. „podczas cofania z miejsca parkingowego uderzyłem tyłem auta w lewe drzwi zaparkowanego pojazdu” albo „nie zachowałem bezpiecznej odległości i uderzyłem w tył pojazdu hamującego przed przejściem dla pieszych”.

Pisz czytelnie, najlepiej drukowanymi literami, i nie zostawiaj pustych miejsc, które ktoś mógłby później uzupełnić. Niewypełnione pola przekreśl. Jeśli coś poprawiasz, zrób to wyraźnie i poproś drugą stronę o parafkę obok poprawki.

Druk ubezpieczyciela, aplikacja i wspólne oświadczenie

Większość ubezpieczycieli udostępnia na swoich stronach druki oświadczenia sprawcy do pobrania w PDF. Warto wydrukować jeden i wozić go w schowku razem z długopisem. Druk podpowiada, jakie dane wpisać, więc zmniejsza ryzyko pominięcia czegoś ważnego.

W wielu krajach europejskich stosuje się też wspólne europejskie oświadczenie o zdarzeniu drogowym, w którym obaj kierowcy zaznaczają okoliczności na jednym formularzu ze szkicem. Przydaje się zwłaszcza przy kolizjach za granicą lub z kierowcą z innego kraju, bo ma ten sam układ w różnych wersjach językowych. Oświadczenie można też przygotować w usłudze mStłuczka w aplikacji mObywatel. Warunek jest taki, że obaj kierowcy mają aplikację, zgadzają się, kto zawinił, a auta są zarejestrowane w Polsce. W pozostałych sytuacjach zostaje papier, dlatego druk w schowku wciąż się przydaje. Wzór oświadczenia do pobrania publikuje też Komenda Stołeczna Policji.

Oświadczenie sprawcy a policja

Oświadczenie wystarcza, gdy sprawca przyznaje się do winy, nikt nie odniósł obrażeń, obaj kierowcy są trzeźwi i mają ważne dokumenty oraz OC. W takiej sytuacji policja nie jest potrzebna i może nawet odmówić przyjazdu. Pełną listę sytuacji, w których trzeba wezwać patrol, opisujemy w poradniku kolizja: co robić krok po kroku.

Jeśli sprawca zaczyna się wahać, odmawia podania danych albo nie ma polisy OC, nie przyjmuj ustnych zapewnień. Wezwij policję, która sporządzi notatkę lub ukarze sprawcę mandatem.

Jak sprawdzić dane sprawcy na miejscu

Zanim podpiszesz oświadczenie, porównaj dane z dokumentami: dowodem osobistym lub prawem jazdy sprawcy i dowodem rejestracyjnym pojazdu. Sprawdź, czy numer rejestracyjny zgadza się z autem, a nazwisko z dokumentem. Ubezpieczenie auta możesz sprawdzić w bazie Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, podając numer rejestracyjny i datę zdarzenia, co zajmuje chwilę w telefonie.

Zrób zdjęcia dokumentów, jeśli sprawca się na to zgodzi, a także zdjęcia aut, tablic rejestracyjnych i miejsca zdarzenia. Zdjęcia uzupełniają oświadczenie i pomagają, gdy ubezpieczyciel ma wątpliwości.

Szczególne sytuacje: auto firmowe, leasing, szkoda parkingowa

Gdy sprawca jedzie autem służbowym lub leasingowym, właścicielem pojazdu jest firma albo leasingodawca. W oświadczeniu wpisz wtedy dane kierowcy oraz nazwę właściciela pojazdu z dowodu rejestracyjnego. OC pojazdu obejmuje każdą osobę, która nim kieruje, więc odszkodowanie wypłaci ubezpieczyciel tego auta bez względu na to, kto prowadził.

Przy szkodzie na parkingu, gdy sprawca zostaje na miejscu albo wraca do auta, oświadczenie spisuje się tak samo jak po kolizji na drodze. W opisie przebiegu podaj, gdzie stało uszkodzone auto, z którego miejsca wyjeżdżał sprawca i którą częścią pojazdu uderzył. Jeśli sprawca zostawił tylko kartkę za wycieraczką z numerem telefonu, zrób jej zdjęcie i jak najszybciej umów się na spisanie pełnego oświadczenia.

Osobny przypadek to kolizja z autobusem miejskim lub tramwajem w Warszawie. Kierowca prowadzi wtedy pojazd przewoźnika, więc w oświadczeniu lub notatce wpisz nazwę tej firmy, numer boczny pojazdu i numer linii. Prowadzący zwykle najpierw zawiadamia swojego dyspozytora, a gdy nie ma zgody co do winy, sprawę najlepiej zostawić policji.

Przy kolizji z kierowcą z zagranicy poproś o zieloną kartę lub dokument ubezpieczenia ważny w Polsce i wpisz do oświadczenia nazwę zagranicznego ubezpieczyciela oraz numer dokumentu. Szkodę spowodowaną przez zagraniczny pojazd na terytorium Polski likwiduje się za pośrednictwem przedstawiciela ubezpieczyciela lub Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.

Oświadczenie a zniżki sprawcy

Sprawca, który podpisuje oświadczenie, musi się liczyć z tym, że wypłata z jego OC wpłynie na wysokość składki przy kolejnym odnowieniu. Część kierowców proponuje wtedy rozliczenie gotówkowe na miejscu, bez oświadczenia. To ryzykowne dla poszkodowanego, bo realny koszt naprawy wychodzi zwykle dopiero w warsztacie. Bezpieczniej jest spisać oświadczenie, a sprawca może później sam zdecydować, czy zwróci ubezpieczycielowi wypłaconą kwotę, żeby zachować zniżki, jeśli jego ubezpieczyciel przewiduje taką możliwość.

Najczęstsze błędy w oświadczeniu

Większość problemów z oświadczeniem wynika z pośpiechu na miejscu zdarzenia. Przed podpisaniem sprawdź, czy nie ma w nim tych usterek.

brak wyraźnego zdania o przyznaniu się do winy,
pominięcie numeru polisy OC lub nazwy ubezpieczyciela,
nieczytelne podpisy albo brak podpisu poszkodowanego,
ogólnikowy opis, np. „doszło do stłuczki”, bez wskazania, kto co zrobił,
brak danych właściciela pojazdu, gdy kierowca nim nie jest,
wpisanie uszkodzeń „na wyrost”, których nie widać na miejscu,
pozostawienie oświadczenia tylko u jednej strony.

Błędy nie zawsze przekreślają odszkodowanie, ale wydłużają likwidację szkody, bo ubezpieczyciel będzie prosił o dodatkowe wyjaśnienia, a czasem rozmowę ze sprawcą.

Co dzieje się z oświadczeniem po zgłoszeniu szkody

Poszkodowany dołącza oświadczenie do zgłoszenia szkody z OC sprawcy. Ubezpieczyciel ma obowiązek niezwłocznie powiadomić o roszczeniu swojego klienta, czyli sprawcę, i zwykle prosi go o potwierdzenie zdarzenia. Jeśli sprawca zaprzeczy, ubezpieczyciel może odmówić wypłaty lub przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, dlatego tak ważne są zdjęcia i dane świadków. Jak zgłosić szkodę i jakie dokumenty przygotować, opisujemy w tekście jak zgłosić szkodę z OC sprawcy.

Po oględzinach ubezpieczyciel proponuje sposób rozliczenia: naprawę w warsztacie albo wypłatę na podstawie kosztorysu. Wady i zalety tej drugiej opcji opisujemy w tekście rozliczenie kosztorysowe szkody.

Fałszywe oświadczenie: dlaczego to zły pomysł

Zdarza się, że znajomi „umawiają się” na kolizję albo wpisują do oświadczenia innego kierowcę, żeby skorzystać z czyjejś polisy lub uniknąć utraty zniżek. To wyłudzenie odszkodowania, za które grozi odpowiedzialność karna. Ubezpieczyciele weryfikują zgłoszenia, analizują uszkodzenia i porównują je z opisem zdarzenia, a sprawy budzące wątpliwości kierują do specjalnych zespołów.

Jeśli do kolizji doszło z Twojej winy, wpisz w oświadczeniu prawdziwe dane osoby, która kierowała autem. Odpowiedzialność za szkodę i tak pokryje polisa OC pojazdu.

Najczęściej zadawane pytania

Czy oświadczenie sprawcy kolizji musi być na specjalnym druku?

Nie. Nie ma urzędowego wzoru, więc oświadczenie może być spisane odręcznie na zwykłej kartce, na druku ubezpieczyciela lub w aplikacji. Ważne, żeby zawierało wszystkie niezbędne dane, przyznanie się do winy i podpisy obu kierowców.

Czy oświadczenie sprawcy wystarczy bez policji?

Tak, jeśli sprawca przyznaje się do winy, nikt nie jest ranny, obaj kierowcy są trzeźwi i mają ważne dokumenty oraz OC. W innych sytuacjach, np. przy sporze o winę lub braku polisy, trzeba wezwać policję.

Co zrobić, gdy sprawca później zaprzecza oświadczeniu?

Przekaż ubezpieczycielowi podpisane oświadczenie, zdjęcia i dane świadków. Ubezpieczyciel przeprowadzi postępowanie wyjaśniające. Jeśli odmówi wypłaty, możesz złożyć reklamację, skargę do Rzecznika Finansowego lub dochodzić roszczeń w sądzie.

Czy trzeba wpisywać PESEL do oświadczenia?

Nie jest to konieczne. Wystarczą imię, nazwisko, adres i numer prawa jazdy sprawcy oraz dane pojazdu i polisy. Niektóre druki ubezpieczycieli przewidują pole na PESEL, ale jego brak nie unieważnia oświadczenia.

Podsumowanie

Oświadczenie sprawcy kolizji pozwala zgłosić szkodę z OC bez wzywania policji, jeśli nie ma sporu o winę i nikt nie jest ranny. Wpisz w nim dokładną datę i miejsce, dane obu kierowców i pojazdów, numer polisy OC sprawcy, rzeczowy opis zdarzenia i jednoznaczne przyznanie się do winy, a potem złóżcie podpisy. Zachowaj kopię lub zdjęcie dokumentu i uzupełnij je zdjęciami miejsca kolizji.

Źródła

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny – rejestr umów OC
Ministerstwo Cyfryzacji – usługa mStłuczka w aplikacji mObywatel
Komenda Stołeczna Policji – wzór oświadczenia sprawcy kolizji